أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
49
قانون ( فارسى )
است . دردى كه از اثر راهبند آوردن باد در ايلاوس رخ مىدهد بيشتر و شديدتر از دردى است كه در قولنج احساس مىشود . همچنين ورمى كه از ايلاوس باشد بيشتر از ورم قولنجى است . ايجاد راهبندان از باد در رودهء باريك و درد ناشى از آن نشانى بدحالى بيمار است . و بسيار اتفاق مىافتد كه ترك بردگى يا گير كردن مدفوع در رودهء باريك رخ دهد و درد بسيار شديد باشد . بسيار اتفاق افتد كه قولنج به ايلاوس تبديل شود . درد قولون به روده باريكه سرايت كند و بيمارى ايلاوس را سبب شود . ايلاوس اكثرا در روز هفتم بيمار را مىكشد . بيمارى ايلاوس واگير است ؛ از شخصى به شخصى ديگر سرايت مىكند و از كشورى به كشورى در هواى وبائى منتقل مىشود . تماما مانند بيماريهاى وبائى ديگر هوا آن را انتقال مىدهد . بقراط فرمايد : « اگر از اثر بيمارى قولنج سكسكه و قى كردن و درهم شدن عقل و تشنج رخ داد ، همه نشانيهاى بدند و حكايت از بدحالى بيمار دارند . » كه اين روىآورهاى قولنجى با شراكت معده و شراكت مغز به وجود مىآيند . باز بقراط فرمايد : « اگر با ايلاوس چكميزك ايلاوس رخ دهد ، بيمار در روز هفتم مىميرد ، مگر اينكه بيمار به تب مبتلا شود و عرق زياد بريزد . » جالينوس سبب اين را ندانسته است . اگر ايلاوس بلغمى يا بادى باشد باز از تب كردن بيمار سبك مىشود و بيمار از تب نفع بيند . اگر در بيمارى ايلاوس قى پياپى و به اصرار آمد و كزاز و سكسكه همراه داشت ، بيمار را تلف مىكند . در بيمارى ايلاوس اگر آزمايش از بول خوبى نشان دهد باز علامت خوبى بيمار نيست تا چه رسد كه در آوند آزمايشى ادرار نشانى از بدى داشته باشد . بدترين حالت بيمارى ايلاوس آن است كه بيمار مدفوع را از راه دهان بيرون دهد ؛ كه اين حالت را ايلاوس بدبو نامند . در درجهء دوم ، بدحالى بيمارى ايلاوس آن است كه عرق جسم بيمار بوى بد مدفوع بدهد . درجهء سوم آن است كه نفس بيمار بوى بد مدفوع از آن آيد چهارمين درجهء بدحالى در ايلاوس آن است كه از آروغ بيمار بوى بد مدفوع آيد . پنجمين درجه - كه از چهار حالت بالا نسبتا كمخطرتر است - بدبوئى زياد باد شكم است كه از پايين بيرون مىرود . نشانيها نشانيهاى بيمارى ايلاوس عبارتند از : 1 - درد در بالاى ناف احساس مىشود . 2 - هيچ چيزى از پايين بيرون نمىآيد و چنان كه بقراط فرمايد حتى اگر وسيلهء حقنه چيزى بيرون آمد ، چندان بهرهاى نمىدهد . 3 - ممكن است مدفوع از پايين به بالا برود و بيمار مدفوع و كرم و كرم كدو قى كند .